Alcamo is een stad in de provincie Trapani, halverwege Palermo en Trapani, in de heuvels boven de Golf van Castellammare. Veel mensen rijden er alleen doorheen, op weg naar Scopello of San Vito Lo Capo. Toch is het een stop waard: een compact historisch centrum, een berg met een natuurreservaat, de zee op een paar kilometer en een lange traditie van witte wijn.
Het historisch centrum
Het kasteel van de graven van Modica
Het logische startpunt is het kasteel van de graven van Modica, de veertiende-eeuwse burcht die het symbool van de stad is geworden. Parkeer in de buurt en loop verder door de straten van het centrum. Binnen zijn nu tentoonstellingsruimtes over de geschiedenis van het kasteel en van Alcamo.
De Piazza Ciullo en de kerken
Vanaf het kasteel loop je in een paar minuten naar de Piazza Ciullo, het hart van de stad, genoemd naar de middeleeuwse dichter Cielo (of Ciullo) d’Alcamo. Rondom staan de belangrijkste gebouwen:
- de Chiesa Madre, de basiliek Maria Santissima Assunta, gesticht in de veertiende eeuw en herbouwd in de zeventiende, met ook een museum voor religieuze kunst;
- de Chiesa del Gesù en het jezuïetencollege;
- de kerk van Sant’Oliva;
- het heiligdom van de Madonna dei Miracoli, gewijd aan de beschermheilige van de stad.
De openingstijden van kerken en musea veranderen vaak: controleer ze ter plekke of op de website van de gemeente voor je bezoek.
Cielo d’Alcamo en “Rosa fresca aulentissima”
Alcamo is verbonden met een van de eerste teksten uit de Italiaanse literatuur: Rosa fresca aulentissima, het gedicht dat wordt toegeschreven aan Cielo d’Alcamo, een dichter uit de eerste helft van de dertiende eeuw, verwant aan de Siciliaanse School van Frederik II. Elke Italiaan kent het van school en komt het hier weer tegen, in de naam van het hoofdplein.
De Bosco d’Alcamo en de Monte Bonifato
Boven de stad rijst de Monte Bonifato, met het natuurreservaat Bosco d’Alcamo. Er zijn bewegwijzerde paden van verschillende moeilijkheid en een picknickplaats. Onderweg kom je tegen:
- de Funtanazza, een groot middeleeuws waterreservoir;
- het heiligdom van de Madonna dell’Alto;
- de resten van een oude nederzetting en een middeleeuws kasteel.
Vanaf de top kijk je uit over Alcamo en de hele Golf van Castellammare. Op heldere dagen zie je zelfs de Egadische Eilanden.
De zee: Alcamo Marina
Op ongeveer 6 kilometer van het centrum ligt Alcamo Marina, met een lang zandstrand dat doorloopt tot Balestrate. Het is het strand dat het dichtst bij de stad ligt, handig voor een halve dag, en op een paar minuten van Castellammare del Golfo.
De omgeving: Castellammare, Scopello en Segesta
Alcamo is een goede uitvalsbasis voor West-Sicilië:
- Castellammare del Golfo, met de haven en het kasteel aan zee;
- Scopello en zijn rotspieken, ongeveer 20 kilometer over de weg;
- het natuurreservaat Zingaro, net voorbij Scopello;
- Segesta, met de Dorische tempel en het theater, in het binnenland.
Wat te proeven in Alcamo
Tot de traditionele zoetigheden van Alcamo horen de pasta vergine (ook minni di virgini genoemd), de cassatelle met ricotta en de biscotti Umberto, gevlochten als de knoop van Savoye en eind negentiende eeuw opgedragen aan koning Umberto I.
De wijn van Alcamo
Alcamo is vooral een streek van witte wijn. De typische druif is de Catarratto. Al in de negentiende eeuw stond de witte wijn van Alcamo bekend als goede tafelwijn, en in 1887 kreeg hij een ere-diploma op de wijnbeurs van Venetië. In 1972 ontstond de DOC Alcamo, die nu ook witte wijnen van Grillo en Insolia, rosés en rode wijnen omvat.
De beste manier om hem te leren kennen is hem te proeven waar hij wordt gemaakt. Bij wijnmakerij Quattrocieli, aan de weg SS119 bij kilometer 3,3, kun je tijdens de openingstijden zonder reservering binnenlopen voor een proeverij, of een rondleiding door wijngaard en kelder boeken.
Praktische tips
- Vervoer: met de auto bereik je het makkelijkst de Monte Bonifato, de zee en de wijnmakerijen.
- Wanneer gaan: lente en herfst zijn ideaal om te wandelen. Tussen september en oktober is de druivenoogst.
- Hoe lang: één dag is genoeg voor het centrum en de Monte Bonifato. Met de zee en een wijnmakerij erbij loont het om in de buurt te overnachten.