In West-Sicilië hoef je de wijn niet te zoeken: je komt hem tegen. Verlaat de snelweg tussen Palermo en Trapani en de heuvels vullen zich met wijnranken, de dorpen hebben wijnhuizen die bezoekers ontvangen en de weg daalt af naar zee tussen zoutpannen en windmolens. Dit is een voorstel voor een route van drie of vier dagen met de auto, langs wijngaarden, dorpen en proeverijen.
Het is geen officiële, bewegwijzerde route: het is de manier waarop wij de provincie Trapani graag doorkruisen, waarbij we de wijngebieden verbinden met de plekken die onderweg de moeite waard zijn. De afstanden zijn kort, maar haast je niet.
Eerste stop: Alcamo, het land van de Catarratto
De reis begint in de heuvels van Alcamo, halverwege tussen Palermo en Trapani. Dit is het gebied van de Alcamo DOC en de thuis van de Catarratto, de meest aangeplante witte druif van Sicilië, die hier frisse, zilte wijnen geeft. De wijngaarden klimmen van de vlakte naar de Monte Bonifato, met de Golf van Castellammare op de achtergrond.
In Alcamo loont een bezoek aan een wijnhuis met een eerste proeverij, om de druiven te leren kennen die je de volgende dagen tegenkomt: Catarratto, Grillo, Insolia, Nero d’Avola. Is het je eerste proeverij op Sicilië, lees dan eerst onze gids over hoe het werkt en wat het kost.
Tweede stop: Segesta, Calatafimi en het heuvelland
Vanaf Alcamo ligt Segesta op twintig minuten: de Dorische tempel midden in de velden en het theater op de top van de Monte Barbaro zijn de culturele stop van de reis. Rondom, tussen Calatafimi en Salemi, bestaat het landschap uit graan, olijfbomen en wijnranken, met slechts een paar verspreide huizen.
Salemi verdient een wandeling door het historische centrum rond het Normandisch-Zwabische kasteel. Van hier daalt de weg af naar de Belice-vallei, een van de belangrijkste landbouwgebieden van het eiland, ook bekend om zijn olijfolie van de Nocellara-olijf.
Derde stop: Gibellina en de Cretto di Burri
Een omweg die niets met wijn te maken heeft, maar die je bijblijft: de Cretto di Burri, het landart-werk dat kunstenaar Alberto Burri maakte over de ruïnes van het oude Gibellina, dat in 1968 door de aardbeving in de Belice werd verwoest. Lopen tussen de blokken wit beton die het stratenplan van het oude dorp volgen, is een stille en indrukwekkende ervaring. Het nieuwe Gibellina, verderop in het dal herbouwd, staat vol hedendaagse kunst.
Vierde stop: Marsala, de Stagnone en Mozia
Marsala is de historische hoofdstad van de Siciliaanse wijn. Het moderne succes begon in 1773, toen de Engelse koopman John Woodhouse de plaatselijke wijn naar Engeland verscheepte, versterkt om de reis te doorstaan. Sindsdien is marsala over de hele wereld bekend, en in de stad kun je enkele historische wijnkelders met hun grote houten vaten bezoeken.
Ten noorden van Marsala ligt de Stagnone, de lagune van de zoutpannen en windmolens. Middenin ligt Mozia (Motya), het eiland van de oude Fenicische stad, dat je met een bootje bereikt: naast de opgravingen en het museum groeien er op het eiland Grillo-druiven, een van de meest typische witte druiven van de streek.
Laatste stop: de zoutpannen van Trapani en Erice
De route eindigt langs de zoutweg tussen Marsala en Trapani, het mooist bij zonsondergang, als de bassins roze kleuren. Heb je nog tijd, rij dan naar Erice voor een wandeling door de middeleeuwse straatjes en een amandelgebakje in een van de banketbakkerijen in het centrum.
Praktische tips
- Reserveer je bezoeken: veel wijnhuizen ontvangen ook zonder afspraak, maar rondleidingen en lunches moet je reserveren, vooral in het weekend.
- Wie rijdt, drinkt niet: in Italië is de limiet 0,5 promille, en nul voor wie zijn rijbewijs korter dan drie jaar heeft. Wissel elkaar af achter het stuur of gebruik het spuugbakje tijdens de proeverij.
- Overnachten: één uitvalsbasis tussen Castellammare del Golfo en Alcamo en één bij Marsala of Trapani is genoeg voor de hele route. Tips vind je in onze gids overnachten in West-Sicilië.
- Wanneer gaan: lente en herfst zijn perfect; in september en oktober beleef je ook de sfeer van de druivenoogst.
- Wijn mee naar huis: veel wijnhuizen verzenden binnen Italië en naar het buitenland; vraag het gewoon tijdens je bezoek.
De stop bij het wijnhuis, in Alcamo
Voor de eerste stop raden we wijnhuis Quattrocieli aan, in de heuvels van Alcamo: proeverijen zonder reservering tijdens de openingstijden, rondleidingen door wijngaard en kelder en op zaterdag van maart tot oktober de lunch tussen de wijnranken. Bekijk de belevenissen.
Omslagfoto: Matteo Pappadopoli, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons